Cumulus

Bijgewerkt op 26 oktober 2021

De Cumulus is misschien wel de bekendste wolk van allemaal. De cumulus is ook wel bekend als bloemkool- of stapelwolk, vanwege zijn halfronde, wollig witte bovenkant, die rust op een donkere basis.

Cumuluswolken ontstaan door het opstijgen van warme, vochtige luchtbellen: convectie. Naarmate de warme luchtbel stijgt, neemt de luchtdruk af. Dit zorgt ervoor dat de luchtbel uitzet, wat er vervolgens weer toe leidt dat deze afkoelt. Door de afkoeling condenseert de waterdamp die aanwezig was in de opstijgende luchtbel en wordt zo de cumulus gevormd. De cumulus komt vooral voor bij een onstabiele lage atmosfeer, als de atmosfeer stabieler is, zal er eerder een uitgestrekte stratocumulus wolk gevormd worden. Afhankelijk van zijn grootte, kan de cumulus worden ingedeeld in de volgende wolkensoorten:

  • Cumulus humilis: bescheiden wolkjes met weinig verticale opbouw.
  • Cumulus fractus: wolkenflarden die ontstaan door een hoge luchtvochtigheid in combinatie met harde wind, of door gecondenseerde neerslag van hoger liggende wolken.
  • Cumulus mediocris: middelgrote cumulus wolken die geen neerslag veroorzaken.
  • Cumulus congestus: de typische stapelwolk, met hoge bloemkoolachtige uitstulpingen. Zorgt vaak voor veel neerslag.
Cumuluswolken boven een veld zonnebloemen.
Cumuluswolken boven een veld vol zonnebloemen.

Cumuluswolken komen typisch voor op hoogtes tussen de 600 m en 1 km. Vaak ontstaan er eerst kleine humilis-type wolkjes. Als er genoeg waterdamp aanwezig is en de atmosfeer voldoende instabiel is, kunnen deze zich verder gaan uitbouwen in verticale richting tot de mediocris-vorm en uiteindelijk tot de hoge congestus. Deze typische stapelwolk geeft vaak neerslag, terwijl dat zeldzaam is voor de andere vormen van cumulus. Als er geen warme luchtlaag (een zogenaamde inversielaag) boven de Cumulus aanwezig is om zijn verticale groei te stoppen, kan deze zelfs uitgroeien tot een hoge Cumulonimbus donderwolk, waarvan de top hoogtes van 12 km of meer kan bereiken.

Bronvermelding

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *